μεταξοτυπία
 
Ιστορικά Στοιχεία
Η Μεταξοτυπία έχει τις ρίζες της στα απλά στένσιλ που χρησιμοποιούνταν στην Ιαπωνική τεχνοτροπία του Καταζούμι για την διακόσμηση υφασμάτων. Αρχικά χρησιμοποιούνται πλέγματα με ίνες από νάιλον, λύση που είχε αρκετές τεχνικές δυσκολίες. Αργότερα τα πλέγματα άρχισαν να κατασκευάζονται από πολυεστερικές ίνες, λύση που χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα.

Η Μεταξοτυπία είναι τεχνική εκτύπωσης για την δημιουργία μιας εικόνας με τη χρήση ενός πλαισίου με τεντωμένο πάνω σε αυτό ένα πλέγμα. Πλέον είναι μια δημοφιλής τεχνική τόσο στις Καλές Τέχνες όσο και στη βιομηχανία, στην οποία χρησιμοποιείται κυρίως για εκτύπωση διαφόρων θεμάτων πάνω σε κεραμικά, γυαλί, πολυουρεθάνη, πολυπροπυλένιο, χαρτί, μέταλλο και ξύλο. Η Μεταξοτυπία συχνά προτιμάται έναντι της κλασικής εκτύπωσης λόγω χαμηλότερου κόστους αλλά και επειδή με αυτή την τεχνική μπορούμε να τυπώσουμε σε μια μεγάλη γκάμα επιφανειών και υλικών.


Τεχνική
Στη μία πλευρά ενός πλαισίου κολλάμε και τεντώνουμε καλά ένα πλέγμα από πολυεστερικές ίνες. Στη συνέχεια απλώνουμε πάνω στο πλέγμα μια φωτοευαίσθητη αλοιφή και την αφήνουμε να στεγνώσει με τη βοήθεια ζεστού αέρα. Δημιουργούμε το θέμα που θέλουμε να εκτυπώσουμε πάνω σε μία διάφανη επιφάνεια.Τοποθετούμε πάνω σε ισχυρό φως τη διαφάνεια με το θέμα μας και από πάνω το πλαίσιο. Στα σημεία που υπάρχει το θέμα το φως δεν φτάνει στη φωτοευαίσθητη αλοιφή ενώ στα σημεία που δεν υπάρχει η αλοιφή σκληραίνει. Πλένουμε το πλαίσιο και η αλοιφή που δεν πολυμερίστηκε και δεν έχει σκληρύνει ξεπλένεται αφήνοντας πάνω στο πλέγμα ένα αντίγραφο του θέματός μας. Στη συνέχεια τοποθετούμε το πλαίσιο πάνω στην επιφάνεια που θέλουμε να εκτυπώσουμε απλώνουμε χρώμα και με τη βοήθεια μιας σπάτουλας πιέζουμε το χρώμα για να περάσει μέσα από τα τμήματα του πλέγματος που είναι ανοιχτά. Αν θέλουμε πολύχρωμη εκτύπωση για κάθε χρώμα χρησιμοποιούμε και διαφορετικό πλαίσιο.


Εφαρμογές
Η Μεταξοτυπία έχει βρει εφαρμογή σε μια σειρά από καλλιτεχνικές και εμπορικές εργασίες. Πολλαπλά αντίγραφα πόστερ ή πινάκων ζωγραφικής. Κύριο χαρακτηριστικό της μεταξοτυπίας είναι ότι με τη χρήση του κατάλληλου χρώματος μπορεί να εκτυπώσει μια σειρά από υλικά (χαρτί, πλαστικό, μέταλλο, ξύλο, ύφασμα κτλ.) αλλά και μια σειρά από επιφάνειες, λείες ή όχι, αφού για την εκτύπωση δεν απαιτείται πίεση ή κάποιος άλλος περιοριστικός παράγοντας. Σήμερα υπάρχουν μια σειρά αυτόματων αλλά και χειροκίνητων μηχανών που μπορούν να φέρουν εις πέρας μια σειρά εκτυπώσεων με χαμηλό κόστος και υψηλή ταχύτητα.


Τι είναι η Μεταξοτυπία
Μεταξοτυπία είναι ένας τρόπος εκτύπωσης πολύ πιο παλιός από την Τυπογραφία και χρησιμοποιήθηκε πρώτα από τους Κινέζους για να εκτυπώνουν τα πολύπλοκα ιδεογράμματα. Πρόκειται για ένα μεταξωτό ύφασμα τεντωμένο σε τελάρο όπου αφού γίνει το σχέδιο με λιπαρά κραγιόνια ή μελάνια, επιστρώνεται στη συνέχεια με Αραβική κόλλα, η οποία επειδή έχει σαν βάση το νερό, δεν "πιάνει" στα λιπαρά μέρη του σχεδίου. Όταν πλύνουμε με διαλυτικό, θα "ανοίξει" το τελάρο στα σημεία που έχουμε σχεδιάσει και το χρώμα θα περάσει από το μεταξωτό ύφασμα αφού το πιέσουμε με μια λαστιχένια σπάτουλα. Έτσι προέκυψε το όνομα μεταξοτυπία (Μετάξι – Τύπωμα) Αν το πρωτότυπο έχει δύο ή περισσότερα χρώματα, τότε η όλη διαδικασία επαναλαμβάνεται τόσες φορές, όσα και τα χρώματα, και τα αντίτυπα θα μπάινουν στην ίδια ακριβώς θέση κατά τη διάρκεια της εκτύπωσης. Η παραπάνω περιγραφή είναι ακριβής, μόνο που αναφέρεται στην παιδική ηλικία της Μεταξοτυπίας.


Η Μεταξοτυπία Σήμερα
Το μετάξι έχει πλέον αντικατασταθεί με το νάυλον και τον πολυεστέρα, τα ξύλινα τελάρα με μεταλλικά, η μήτρα για κάθε χρώμα σχηματίζεται με φωτογραφικές μεθόδους και η σπάτουλα κινείται μηχανικά, η εισαγωγή και εξαγωγή του υλικού ή του αντικειμένου που θα τυπωθεί γίνεται με αυτόματο τρόπο και η Μεταξοτυπία σήμερα είναι σε θέση να συναγωνίζεται σε ταχύτητα και ακρίβεια άλλες εκτυπωτικές μεθόδους, παρέχοντας επιπλέον ένα εκθαμβωτικό χρωματικό αποτέλεσμα.


Πού Συναντάμε την Μεταξοτυπία
Ένα σχέδιο πάνω σ' ένα ποτήρι που πίνετε νερό ή σε ένα πιάτο, ένα μπλουζάκι που φοράτε με κάποια φιγούρα, η διακόσμηση στα πλακάκια του μπάνιου και της κουζίνας σας, ένα πιστό αντίγραφο έργου τέχνης, μια γιγαντοαφίσα που δεν θα ξεθωριάσει στον ήλιο, μια πινακίδα του δρόμου ή τα σήματα της τροχαίας, τα διακοσμητικά μέρη του ψυγείου και των ηλεκτρικών συσκευών, οι καμβάδες για κέντημα με τα έτοιμα σχέδια, οι τίτλοι και οι ζωγραφιές στα πλαστικά εξώφυλλα των βιβλίων, το τυπωμένο κύκλωμα στο εσωτερικό των υπολογιστών, οι γιορταστικές κάρτες με την πολυτελή εμφάνιση, πάμπολλα είδη συσκευασίας με ιδιότυπα υλικά, πλαστικά, σαμπουάν, κρέμες, μπουκάλια με απορρυπαντικά ή άλλα είδη προϊόντα, αναπτήρες, τασάκια, πλαστικοί κουβάδες, διάφορα τυπωμένα αντικείμενα ή διαφημιστικά δώρα κ.α., είναι μερικές από τις άπειρες εφαρμογές της Μεταξοτυπίας.